PR với Doanh nghiệp trong Xu thế Phát triển và Hội nhập

Đối với nhiều doanh nghiệp (DN) Việt Nam, khái niệm PR (Public Relations) dường như vẫn còn rất xa lạ. Đa số các DN Việt Nam hiện nay mới chỉ dừng lại ở việc tìm cách sản xuất và tiêu thụ sản phẩm của mình một cách thụ động mà chưa có sự quan tâm đúng mức đến việc điều tra nghiên cứu thị trường, tìm hiểu thị hiếu khách hàng, để từ đó, xây dựng cho mình một chiến lược PR quảng bá thương hiệu bài bản, nhằm khẳng định và tìm cho thương hiệu của mình một vị trí xứng đáng trên thị trường.

Đối với nhiều doanh nghiệp (DN) Việt Nam, khái niệm PR (Public Relations) dường như vẫn còn rất xa lạ. Theo điều tra mới đây của dự án: "Hỗ trợ DN Việt Nam xây dựng và quảng bá thương hiệu" do báo Sài Gòn Tiếp thị và Câu lạc bộ hàng Việt Nam chất lượng cao phối hợp tổ chức, chỉ có 4,2% DN Việt Nam coi thương hiệu là vũ khí trong cạnh tranh, 16% DN có bộ phận tiếp thị chuyên trách. Trong đó, rất hiếm các DN có bộ phận làm PR độc lập mà thường được ghép cùng với các phòng marketing, hành chính hoặc phòng tổng hợp... Thực tế cho thấy, đa số các DN Việt Nam hiện nay mới chỉ dừng lại ở việc tìm cách sản xuất và tiêu thụ sản phẩm của mình một cách thụ động mà chưa có sự quan tâm đúng mức đến việc điều tra nghiên cứu thị trường, tìm hiểu thị hiếu khách hàng, để từ đó, xây dựng cho mình một chiến lược PR quảng bá thương hiệu bài bản, nhằm khẳng định và tìm cho thương hiệu của mình một vị trí xứng đáng trên thị trường.

PR là một ngành còn khá mới mẻ ở nước ta. PR được hiểu là quan hệ công chúng, quan hệ cộng đồng hoặc quan hệ đối ngoại. PR xuất hiện gần như đầu tiên ở Mỹ từ những năm đầu thế kỷ XX và cho đến nay, PR rất được các DN, các tập đoàn tư bản lớn ở nhiều nước trên thế giới như Mỹ, Đức, ấn Độ... coi trọng và đầu tư phát triển. Đặc biệt, trong xu hướng kinh doanh trên thế giới hiện nay, vấn đề thương hiệu gần như được các DN đưa lên hàng đầu. Thương hiệu thậm chí có thể tồn tại lâu hơn hàng hoá. Nó là một tài sản vô hình cố định mà từ đó các công ty sở hữu có thể thu về lợi nhuận siêu ngạch. Chúng ta có thể thấy hàng loạt các công ty nước ngoài đã tung ra thị trường rất nhiều hoạt động PR rầm rộ, gây ấn tượng mạnh với khách hàng và thu hút được sự quan tâm chú ý của đông đảo công chúng. Từ đó, thương hiệu của sản phẩm luôn được gắn liền với những hình ảnh về những hoạt động của công ty. Chẳng hạn, nhắc đến Học bổng đèn đom đóm là người ta nghĩ ngay đến thương hiệu sữa Cô gái Hà Lan; hoặc nhắc đến chương trình ca nhạc thời trang "Khám phá phong cách Aquafina" là người ta nhớ ngay đến thương hiệu của hãng nước giải khát Pepsi... tất cả những hoạt động được gọi là PR này đã góp phần không nhỏ giúp các thương hiệu Cô gái Hà Lan, Pepsi tranh thủ được công chúng.

Hoạt động của PR trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ quan hệ đối nội, đối ngoại, đến các hoạt động phi thương mại như:

- Phân tích các yếu tố xã hội, kinh tế, chính trị, môi trường nhân văn mà trong đó DN hoạt động, nhằm dự đoán về sự phát triển và cung cấp thông tin cơ bản tư vấn cho lãnh đạo DN.

- Tư vấn chiến lược kinh doanh cho lãnh đạo công ty; tư vấn cho các vị lãnh đạo quan trọng trong giao tế, phát ngôn...

- Truyền thông liên tục về những chính sách và hoạt động của ban lãnh đạo DN, về các sản phẩm, các dịch vụ đến công chúng liên quan.

- Đánh giá kết quả một cách khách quan nhằm học tập những điều đã làm tốt, rút kinh nghiệm, bài học về những điều đã làm sai, những tiến bộ đã đạt được... để lần sau thể hiện được tốt hơn.

- Thiết lập các mối quan hệ với báo chí bằng các hình thức như: tổ chức họp báo, soạn thảo các thông cáo báo chí, thu xếp các buổi phỏng vấn, trả lời trên truyền hình,...

- Tham gia các hoạt động tài trợ cộng đồng, các công tác từ thiện như: lập quỹ học bổng, tham gia chương trình hiến máu nhân đạo, tài trợ cho các hoạt động thể dục thể thao,...

- Tổ chức các sự kiện như khai trương, động thổ, khánh thành, kỉ niệm,...

Không những thế, hoạt động PR còn gánh vác một trọng trách nặng nề là phải tổ chức đối phó với hàng loạt các rủi ro luôn có thể xảy ra trong kinh doanh như: kiện tụng, khiếu nại, tranh chấp,... đặc biệt là trong những lĩnh vực kinh doanh hết sức nhạy cảm. PR giúp cho đông đảo công chúng có thêm thông tin về hoạt động của các doanh nghiệp. Chẳng hạn, ngoài hệ thống các phương tiện thông tin đại chúng khác như báo in, phát thanh, truyền hình,... công chúng có thể thông qua các hoạt động truyền thông trực tiếp của PR để nhận thông tin về các sản phẩm mới của công ty, các chương trình tiếp thị, từ thiện... để tạo cho công chúng những thuận lợi trong việc lựa chọn các sản phẩm, dịch vụ phù hợp và thoả mãn được nhu cầu ngày càng cao.

Xác định được tầm quan trọng của hoạt động PR trong lĩnh vực kinh doanh, hầu hết các công ty nước ngoài đều thành lập một phòng PR hoạt động độc lập và rất coi trọng hoạt động của phòng này. Mục đích của hàng loạt những hoạt động PR là nhằm tranh thủ sự quan tâm chú ý của đông đảo công chúng. Trong môi trường cạnh tranh gay gắt, cùng với sự phát triển mạnh của công nghệ thông tin và thương mại điện tử, khách hàng càng có vai trò quyết định sự thành công hay thất bại của DN. Khách hàng hoàn toàn tự do trong việc lựa chọn người bán hàng và những thương hiệu mà họ thích. Mặt khác, nhu cầu của khách hàng cũng luôn luôn thay đổi, đòi hỏi mỗi DN phải tìm cách cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng và đổi mới hình thức kinh doanh để bắt kịp được với những thay đổi của khách hàng và giữ được khách hàng mua tiếp. Mọi nỗ lực của DN không chỉ tập trung vào việc làm thoả mãn khách hàng, mà còn phải tìm cách quảng bá được thương hiệu, để khách hàng biết đến thương hiệu của mình và tìm mua những sản phẩm đó. Đồng thời, phải tìm cách tạo dựng được mối quan hệ tốt với khách hàng; lựa chọn và xác định cho mình được những bạn hàng chủ chốt và đáng tin cậy hơn cả để giữ mối liên hệ hợp tác làm ăn lâu dài. Các nhân viên PR có nhiệm vụ tìm ra những giải pháp tối ưu nhất để giải quyết tất cả những khó khăn đó, để người mua có lợi, đồng thời DN có lợi nhiều hơn. Đơn cử như hãng nước giải khát Pepsi. Năm 2002, Pepsi có chiến lược tung sản phẩm mới - nước tinh khiết Aquafina. Bên cạnh các phim quảng cáo truyền hình, các biểu tượng (logo) quảng cáo tại các nhà hàng, siêu thị, quán ăn, Pepsi còn tiến hành một chiến dịch PR rầm rộ bằng chương trình ca nhạc thời trang ‘’Khám phá phong cách Aquafina" với sự tham gia của các ngôi sao ca nhạc, sân khấu, thời trang...

Trên thực tế, những hoạt động PR này có chi phí thấp hơn rất nhiều so với quảng cáo, bởi các DN không phải bỏ ra những khoản tiền lớn để thuê mua thời lượng trên các phương tiện thông tin đại chúng và cũng không mất tiền để chi trả cho các hoạt động thiết kế, sáng tạo. Nhưng hiệu quả mang lại của những hoạt động này không hề thấp hơn so với quảng cáo, mà còn đem lại hiệu quả lớn đối với ... việc nâng cao hình ảnh thương hiệu trong lòng công chúng. Công chúng được hưởng lợi một cách thiết thực từ những chương trình PR nên cũng tin tưởng vào nhãn hiệu đó hơn. Tất nhiên, tâm lý chung của khách hàng là chỉ mua sản phẩm mà họ đã quen và cảm thấy tin tưởng, an tâm hơn khi sử dụng. Bởi vậy, có thể hiểu được vì sao công chúng nước ta quen với các thương hiệu của nước ngoài hơn các thương hiệu trong nước. Nguyên nhân chủ yếu khiến cho lĩnh vực PR đầy năng động và hiệu quả trong cơ chế thị trường chưa được các DN ở nước ta khai thác là do nhận thức xã hội về tầm quan trọng của PR còn quá thấp. Đa số khách hàng của các công ty hiện nay đều cần được giải thích kỹ càng về những lợi ích của PR đem lại cho họ. Phần lớn các công ty dịch vụ PR phải tìm kiếm khách hàng, thuyết phục họ sử dụng dịch vụ của mình chứ chưa có nhiều khách hàng tìm đến các công ty này trừ khi họ gặp rắc rối với giới truyền thông. Hy vọng rằng, trong thời gian tới, nhận thức của các DN trong nước về tầm quan trọng của PR sẽ được nâng cao hơn nữa và có sự quan tâm đúng mức đến hoạt động này, nhằm góp phần khẳng định vị trí thương hiệu của mình trên thị trường.

La Hường