Franchise hay nhượng quyền kinh doanh

Đối với nhiều doanh nghiệp Việt Nam, cụm từ "Nhượng quyền kinh doanh hay Frankchise" từ lâu đã trở nên quen thuộc. Tuy nhiên, làm thế nào để “nhượng quyền kinh doanh” trở nên phổ biến và áp dụng rộng rãi không chỉ đối với các doanh nghiệp có thương hiệu mạnh mà còn cả với các thương hiệu tiềm năng đang phát triển? MEC Việt Nam xin giới thiệu với bạn đọc những kiến thức cơ bản về Nhượng quyền kinh doanh và lý do nên mua bán nhượng quyền:

Nhượng quyền kinh doanh là gì?

Ta có thể hiểu một cách ngắn gọn “nhượng quyền  kinh doanh” chính là nhượng quyền sử dụng công thức kinh doanh bao gồm việc chuyển giao kỹ thuật kinh doanh và công thức điều hành quản lý. Các chuẩn mực của mô hình kinh doanh phải tuyệt đối giữ.

Giữa người mua và người bán quyền kinh doanh phải có mối quan hệ chặt chẽ và liên tục. Bên mua quyền kinh doanh thường phải trả một khoản phí cho bên bán, có thể đó là một khoản phí trọn gói một lần, có thể là một khoản phí hàng tháng dựa trên doanh số, và cũng có thể  tổng hợp luôn cả hai khoản phí đó. Tất cả còn tuỳ thuộc vào uy tín của thương hiệu, sự thương lượng quyền kinh doanh của chủ thương hiệu. Ví dụ, nếu muốn được nhượng quyền kinh doanh một cửa hàng thức ăn nhanh Mc Donalds nổi tiếng thế giới của Mỹ vào thời điểm năm 2005, bên mua quyền kinh doanh phải trả một khoản phí nhượng quyền ban đầu là 45.000USD và phí nhượng quyền hàng tháng là 1,9% trên doanh số.

Tại sao nên bán nhượng quyền kinh doanh?

Có rất  nhiều lý do để các chủ thương hiệu có thể bán quyền kinh doanh cho một đối tác bất kỳ nào đó nếu đủ điều kiện và lòng tin đối với chủ thương hiệu thì đều có thể mua. Một trong những lý do đó là có thể nhân rộng mô hình kinh doanh, tăng doanh số bán và giảm thiểu chi phí bỏ ra.

Nhân rộng mô hình kinh doanh. Hầu hết các doanh nghiệp đều muốn nhân rộng mô hình kinh doanh của mình một khi đã chứng minh được doanh nghiệp của mình thành công trên thị trường. Khó khăn lớn nhất thường liên quan đến ngân sách hay khả năng tài chính vì doanh  nghiệp nào dù đã thành công đến đâu cũng có  một giới hạn, đặc biệt là khi doanh nghiệp muốn đưa thương hiệu mình vươn ra khỏi ranh giới một thành phố hay quốc gia. Ngoài ra họ còn gặp  khó khăn về nhân lực, văn hoá và điều kiện địa lý… Do đó phương thức nhượng quyền kinh doanh sẽ giúp cho chủ thương hiệu chia sẻ những khó khăn nêu trên cho bên mua quyền kinh doanh, bên sẽ chịu toàn bộ phần đầu tư của cải vật chất và tự quản trị lấy tài sản của mình. Và một khi mô hình kinh doanh của doanh nghiệp được nhân rộng nhanh chóng thì giá trị của công ty hay thương hiệu cũng lớn mạnh theo. Đối với các doanh nghiệp Việt Nam đang có tham vọng đưa thương hiệu mình ra thế giới nhưng chưa đủ lực để đầu tư trực tiếp thì mô hình  nhượng quyền có lẽ là phì hợp nhất do không  phải bỏ vốn mà lại bảo hộ và quảng bá được thương hiệu của mình.

Tăng doanh thu. Chủ thương hiệu hoàn toàn có thể cải thiện doanh số của của mình bằng việc nhượng quyền sử dụng thương hiệu và công thức kinh  doanh mà ngày nay đã được xem như là một thứ tài sản quý giá nhất  của một doanh nghiệp. Thông qua hình thức nhượng quyền kinh doanh, chủ thương hiệu có thể nhận các  khoản tiền sau đây từ việc bán nhượng quyền thương mại.

Phí nhượng quyền ban đầu. Phí này chỉ được tính một lần như đối với trường hợp McDonalds là 45.000 USD khi được nhượng quyền kinh doanh trong  nước Mỹ. Đây là khoản phí hành chánh, đào toạ, chuyển giao công thức kinh doanh cho bên mua quyền kinh doanh.

Phí hàng tháng : Phí này là phí mà bên mua quyền kinh doanh phải trả cho việc duy trì sử dụng nhãn hiệu, thương hieeuj cảu bên bán quyền kinh doanh và những dịch vụ hỗ trợ mang tính chất tiếp diễn liên tục như đào tạo huấn luyện nhân viên, tiếp thị, quảng cáo, nghiên cứu thị trường,,,, Phí này có thể là một khoản phí cố định theo thoả thuận của hai bên hoặc tính theo phần trăm trên doanh số  của bên mua thường dao động trung  bình 3 – 6% tuỳ vào loại sản phẩm, mô hình và lãnh vực kinh doanh.

Bán các nguyên liệu đặc thù: Nhiều chủ thương hiệu yêu cầu các đối tác mua fanchise của mình phải mua một số nguyên liệu đặc thù cho mình cung cấp, vừa để đảm bảo  tính đồng bộ của sản hay mô hình kinh doanh, vừa mang lại một nguồn lợi nhuận phát triển song song với tình hình kinh doanh của b ên mua quyền thương mại.

Tiết giảm chi phí: Các doanh nghiệp có áp dụng hình thức nhượng quyền đều có ưu thế mua hàng giá rẻ do mua với số lượng lớn hơn. Ngoài ra các chi phí về tiếp thị, quảng cáo cũng được tiết giảm  nhờ ưu thế có thể chia nhỏ ra cho nhiều đơn vị cùng mang một nhãn hiệu chia sẻ với nhau thông qua phí nghĩa vụ hàng tháng của b ên mua quyền thương mại.

Tại sao nên mua nhượng quyền kinh doanh?

Đối với các chủ doanh nghiệp thì mua nhượng quyền kinh doanh là một hình thức đầu tư an toàn và khôn ngoan. Theo con số thông kê tại Mỹ thì trung bình chỉ có 23% doanh nghiệp nhỏ kinh doanh độc lập có thể tồn tại sau năm năm kinh doanh, trong khi con số này đối với các doanh nghiệp mua quyền kinh doanh là 92%. Điều này có  nghĩa là thương hiệu hay uy tín của nhãn hiệu đóng một vai trò vô cùng quan trọng đối với khách hàng khi họ quyết định chọn mua sản phẩm nào. Nhiều cuộc thử nghiệm đã chứng minh rằng người tiêu dùng bị ảnh hưởng quá nhiều bởi thương hiệu, thậm chí hơn cả chất lượng thực sự của sản phẩm. Một cuộc thử nghiệm của hai sản phẩm nước giải khát nổi tiếng Coke và Pepsi đã cho thấy đa số những người tham gia cuộc thử nghiệm khẳng định rằng họ được cho uống Coke trong  khi trên thực tế là Pepsi hoặc ngược lại.

Dễ vay tiền ngân hàng. Do xác suất thành công cao hơn, nên các ngân hàng thường tin tưởng và cho các doanh  nghiệp mua quyền thương mại vay tiền. Nói đúng ra, hầu như  tất cả các doanh nghiệp kinh doanh nhượng quyền lớn trên thế giới đều chủ động đàm phán, thuyết phục ngân hàng ủng hộ  các đối tác mua quyền thương mại tiềm năng của mình bằng cách cho vay với lãi suất thấp .